Mikojan-Guriewicz MiG-21, znany na Zachodzie pod kodem NATO „Fishbed”, to jeden z najbardziej kultowych i najdłużej używanych myśliwców w historii lotnictwa wojskowego. Opracowany w latach 50. przez Związek Radziecki, pierwszy raz wzbił się w powietrze w 1956 roku i wszedł do służby w 1959 roku.
Był to pierwszy radziecki myśliwiec zdolny do osiągania prędkości naddźwiękowych w locie poziomym i stał się symbolem zimnej wojny.
Masowa produkcja i prostota obsługi uczyniły z niego jeden z najczęściej produkowanych odrzutowych myśliwców w historii – powstało ponad 11 000 egzemplarzy w różnych wersjach. Samolot był eksportowany do dziesiątek krajów sprzymierzonych z ZSRR i przez dekady brał udział w licznych konfliktach zbrojnych.
Dane techniczne (MiG-21bis – najnowocześniejsza wersja serii)
- Producent: Biuro konstrukcyjne Mikojan-Guriewicz
- Typ: Myśliwiec przechwytujący i myśliwiec-bombowiec
- Załoga: 1 pilot
- Długość: 14,1 m
- Rozpiętość skrzydeł: 7,15 m
- Wysokość: 4,1 m
- Masa własna: 5 850 kg
- Maksymalna masa startowa: 9 800 kg
- Maksymalna prędkość: Mach 2,05 (2 175 km/h)
- Zasięg: 1 210 km (bez zbiorników zewnętrznych)
- Pułap operacyjny: 17 500 m
- Silnik: 1 turbofan Tumanski R-25-300
- Uzbrojenie: 1 działko GSh-23 kal. 23 mm, pociski powietrze-powietrze (AA-2 Atoll), bomby i rakiety
Kraje, które nadal używają MiG-21 (2025)
Pomimo wieku, MiG-21 nadal znajduje się na wyposażeniu niektórych sił powietrznych – zazwyczaj w rolach pomocniczych lub w wersjach zmodernizowanych:
- Indie – Ostatni lot operacyjny planowany na 2025 (wersja MiG-21 Bison)
- Chorwacja – Nadal eksploatuje kilka zmodernizowanych egzemplarzy
- Rumunia – Używała do 2023 roku (wersja MiG-21 LanceR)
- Angola – Użycie ograniczone i sporadyczne
- Serbia – Nieliczne jednostki operacyjne, głównie do szkolenia
- Wietnam – Ograniczone i kontrolowane użycie
Wiele krajów wycofało MiG-21 w ostatnich latach z powodu zaawansowanego wieku, wysokich kosztów utrzymania i ograniczonych możliwości operacyjnych w porównaniu z nowoczesnymi myśliwcami. 
Udział w wojnach
MiG-21 to prawdziwy weteran bojowy. Brał udział w wielu konfliktach i zyskał renomę dzięki niskim kosztom i skuteczności w walce powietrznej przy odpowiednim użyciu:
- Wojna w Wietnamie – Skutecznie wykorzystywany przez siły Wietnamu Północnego przeciwko amerykańskim F-4 Phantom
- Wojny arabsko-izraelskie – Używany przez Egipt, Syrię i Irak przeciwko izraelskim Mirage i F-4
- Wojna Iran-Irak – Używany przez obie strony
- Konflikty w Afryce – W użyciu m.in. w Angoli, Mozambiku i Libii
- Wojny indyjsko-pakistańskie – Indie z powodzeniem wykorzystywały MiG-21, m.in. odnosząc pierwsze naddźwiękowe zwycięstwo powietrzne przeciwko F-104
Dziedzictwo
MiG-21 to nie tylko samolot myśliwski – to symbol radzieckiej inżynierii. Jego charakterystyczny wlot powietrza w nosie, skrzydła delta i minimalistyczny design zapisały się w historii. Ponad 60 lat po swoim pierwszym locie nadal lata – co jest rzadkością w lotnictwie wojskowym.
Pomimo zbliżającego się końca służby operacyjnej, MiG-21 nadal jest obiektem badań, podlega renowacjom przez kolekcjonerów i wykorzystywany jest do celów szkoleniowych, jako cele lub nawet w eksperymentalnym lotnictwie cywilnym.
Treść została stworzona przy pomocy AI i zredagowana przez zespół redakcyjny.
