Mikojan-Gurewicz MiG-21, znany na Zachodzie pod kryptonimem NATO „Fishbed”, to jeden z najbardziej ikonicznych i najdłużej eksploatowanych myśliwców w historii lotnictwa wojskowego. Opracowany w latach 50. przez Związek Radziecki, pierwszy raz wzbił się w powietrze w 1956 roku, a do służby wszedł w 1959.
Był to pierwszy radziecki myśliwiec zdolny do osiągnięcia prędkości naddźwiękowej w locie poziomym i stał się symbolem zimnej wojny.
Masowa produkcja i łatwość obsługi sprawiły, że MiG-21 stał się jednym z najczęściej produkowanych odrzutowców w historii – wyprodukowano ponad 11 000 egzemplarzy w różnych wersjach. Model ten był eksportowany do dziesiątek krajów sprzymierzonych z ZSRR i przez dekady brał udział w licznych konfliktach zbrojnych.
Dane Techniczne (MiG-21bis – najnowocześniejsza wersja serii)
- Producent: Biuro Konstrukcyjne Mikojan-Gurewicz
- Typ: Myśliwiec przechwytujący i myśliwiec-bombowiec
- Załoga: 1 pilot
- Długość: 14,1 m
- Rozpiętość skrzydeł: 7,15 m
- Wysokość: 4,1 m
- Masa własna: 5 850 kg
- Maksymalna masa startowa: 9 800 kg
- Prędkość maksymalna: Mach 2,05 (2 175 km/h)
- Zasięg: 1 210 km (bez zbiorników zewnętrznych)
- Pułap operacyjny: 17 500 m
- Napęd: 1 silnik turboodrzutowy Tumanski R-25-300
- Uzbrojenie: 1 działko GSh-23 kal. 23 mm, pociski powietrze-powietrze (AA-2 Atoll), bomby i rakiety
Kraje Nadal Używające MiG-21 (2025)
Pomimo wieku, MiG-21 wciąż jest używany przez niektóre siły powietrzne – zwykle w rolach pomocniczych lub po modernizacji:
- Indie – Ostatni lot operacyjny zaplanowany na 2025 rok (wersja MiG-21 Bison)
- Chorwacja – Nadal używa kilku zmodernizowanych egzemplarzy
- Rumunia – Używany do 2023 roku (wersja MiG-21 LanceR)
- Angola – Ograniczone i sporadyczne użycie
- Serbia – Kilka jednostek operacyjnych, głównie do szkolenia
- Wietnam – Użycie ograniczone i kontrolowane
Wiele krajów wycofało MiG-21 w ostatnich latach z powodu jego wieku, kosztów utrzymania i ograniczeń w porównaniu do nowoczesnych myśliwców.
Udział w Wojnach
MiG-21 był prawdziwym weteranem bojowym. Brał udział w wielu konfliktach, wyróżniając się niskim kosztem eksploatacji i skutecznością w walce powietrznej, gdy był właściwie używany:
- Wojna w Wietnamie – Z powodzeniem używany przez lotnictwo północnowietnamskie przeciwko amerykańskim myśliwcom, takim jak F-4 Phantom
- Wojny arabsko-izraelskie – Używany przez Egipt, Syrię i Irak; walczył z izraelskimi Mirage i F-4
- Wojna Iran-Irak – Używany przez obie strony
- Konflikty w Afryce – Używany przez Angolę, Mozambik, Libię i inne
- Wojna indyjsko-pakistańska – Indie skutecznie wykorzystały MiG-21, osiągając pierwsze naddźwiękowe zwycięstwo powietrze-powietrze nad F-104
Dziedzictwo
MiG-21 to nie tylko myśliwiec – to symbol sprawnej radzieckiej inżynierii. Jego charakterystyczny kształt z wlotem powietrza z przodu, skrzydła delta i minimalistyczna konstrukcja zapisały się w historii. Nawet ponad 60 lat po pierwszym locie wciąż lata – co jest rzadkością w wojskowym lotnictwie.
Mimo że zbliża się koniec jego eksploatacji, MiG-21 nadal jest badany, odnawiany przez kolekcjonerów i wykorzystywany do celów szkoleniowych lub w lotnictwie eksperymentalnym.
Treść została przygotowana przy pomocy AI i sprawdzona przez redakcję.
